Lamrim 2026
TUẦN 17 - NGÀY 21/07/2026
CHỦ ĐỀ: SÁU NGHI LỄ CHUẨN BỊ (tiếp theo)
(Tôn sư Khangser Rinpoche hướng dẫn)
Trong buổi học hôm nay, Thầy tiếp tục hướng dẫn về lời cầu nguyện bảy phần.
V. Dâng lời cầu nguyện bảy phần và một mandala thế giới – những pháp hành chứa mọi điểm then chốt để tích lũy công đức và thanh lọc bản thân
Lời cầu nguyện bảy phần:
1. Kính lễ
2. Cúng dường
3. Sám hối tội lỗi
4. Hoan hỷ
5. Thỉnh chuyển pháp luân
Chúng ta quán tưởng Đức Phật hoặc Ruộng Phước ở phía trước mặt và thỉnh Đức Phật hoặc Ruộng Phước giảng pháp cho chúng ta.
6. Thỉnh cầu Ruộng Phước đừng nhập Niết bàn
7. Hồi hướng
VI. Những cầu xin tiếp theo phần giáo huấn truyền khẩu, cốt để bảo đảm dòng tâm thức của bạn đã thấm nhuần thiền định (trang 356, quyển 1, sách Giải Thoát Trong Lòng Tay)
Sau lời cầu nguyện bảy phần là phần cầu nguyện. Chúng ta cần phải hiểu về cầu nguyện như thế này: Khi cầu nguyện, chúng ta đừng kỳ vọng Đức Phật sẽ hoàn thành lời cầu nguyện của mình. Đó không phải là điểm chính của lời cầu nguyện. Cầu nguyện chủ yếu là về niềm tin. Khi gặp chướng ngại, ta thường cảm thấy thiếu tự tin. Để tự tin vượt qua chướng ngại, chúng ta cần có niềm tin vào bản thân và niềm tin vào Đức Phật.
Chính vì thế, khi ta gặp khó khăn trong cuộc sống, điều đầu tiên cần làm là cầu nguyện. Việc cầu nguyện sẽ cho ta niềm tin và niềm tin đó sẽ mang đến cho ta sự tự tin. Khi chúng ta gặp khó khăn, sẽ có rất nhiều chướng ngại tâm lý xảy ra. Đầu tiên, ta sẽ cảm thấy mất tự tin. Sau đó, ta sẽ cảm thấy lo lắng. Tiếp đó ta sẽ cảm thấy sợ hãi. Những điều đó sẽ tác động tiêu cực lên tâm của chúng ta.
Cho nên, bất cứ khi nào gặp chướng ngại trong cuộc sống, điều đầu tiên là hãy cầu nguyện. Có một câu hỏi lớn: Khi ta cầu nguyện với Đức Phật, Đức Phật có nghe thấy lời khẩn cầu của chúng ta không? Thầy sẽ trả lời là “có”, Thầy cũng nói là “không” và Thầy cũng trả lời là “cả hai”. “Cả hai” là câu trả lời đúng. “Có” là đúng và “không” cũng là đúng.
Trước khi cầu nguyện, chúng ta cần làm một thí nghiệm để xem Đức Phật có nghe thấy lời cầu nguyện của mình hay không. Thực ra, khi cầu nguyện với Đức Phật, Đức Phật có nghe thấy hay không thì còn tùy thuộc vào cách chúng ta cầu nguyện. Cũng giống như gửi email, nếu gửi email sai địa chỉ thì email sẽ không tới được nơi muốn gửi. Nếu gửi email đúng địa chỉ, email sẽ tới được nơi muốn gửi.
Thầy kể câu nguyện: Có một người chơi sáo. Mỗi khi anh ta thổi sáo trong rừng, tất cả các loài thú đều đến nghe anh ta thổi sáo. Hổ, sư tử, hươu… tất cả loài vật đều đến nghe và khi nghe tiếng sáo, chúng đều cảm thấy rất bình an và thư giãn, ngay cả con sư tử mải mê nghe tiếng sáo cũng không ăn con hươu. Có một lần anh ta đang thổi sáo, tất cả các con vật cũng đến nghe, rất thích thú tận hưởng tiếng sáo của anh ta. Bỗng dưng có một con cá sấu từ phía dưới sông nổi lên và đến gần anh ta, rồi ăn thịt người này. Khi đó, tất cả loài vật khác đều hét lên: “Tại sao lại làm như thế? Anh ta đang chơi nhạc rất hay, tại sao lại ăn anh ta?”. Nhưng con cá sấu cứ trả lời là “Cái gì? Cái gì? Cái gì?”. Thì ra con cá sấu đó bị điếc, không nghe thấy gì cả.
Nhưng Đức Phật không giống như con cá sấu đấy. Chỉ có một điều là cách chúng ta cầu nguyện như thế nào để gửi thông điệp tới Đức Phật, đó mới là điều quan trọng. Khi cầu nguyện với Đức Phật, ta đừng xin Đức Phật giải quyết vấn đề cho mình mà xin Ngài cho ta sức mạnh tinh thần để vượt qua khó khăn cũng như ban cho ta trí tuệ để loại trừ vô minh.
Điều thứ hai là khi cầu nguyện với Đức Phật, niềm tin rất quan trọng. Ta phải đặt niềm tin hoàn toàn vào Đức Phật. Có rất nhiều thứ có hiệu quả hay không là dựa vào niềm tin. Có những điều mà ta rất tin tưởng nhưng trên thực tế, nó không phải là sự thật, nhưng ta vẫn phải tin.
Nhiều đứa trẻ nghĩ rằng cha mẹ mình là cha mẹ tốt nhất trên đời. Điều đó có đúng không? Trên thực tế, điều đó không đúng. Tuy nhiên, khi đứa trẻ nghĩ cha mẹ mình là cha mẹ tốt nhất trên thế giới thì niềm tin đó sẽ tác động rất tích cực đến đứa trẻ, giúp đứa trẻ phát triển lành mạnh. Còn nếu đứa trẻ tin rằng cha mẹ của những đứa trẻ khác tốt hơn cha mẹ của mình thì sẽ tác động tiêu cực lên đứa trẻ đó về mặt tâm lý.
Niềm tin vào Đức Phật rất quan trọng. Khi cầu nguyện với Đức Phật, ngoài việc đặt niềm tin vào Ngài, ta phải chấp nhận quyết định của Ngài. Khi chúng ta thỉnh cầu Đức Phật giải quyết khó khăn cho mình, dù Đức Phật có giải quyết hay không thì điều đó không quan trọng. Điều quan trọng là ta đặt niềm tin vào Đức Phật và tin rằng Đức Phật ra quyết định đúng. Đó chính là niềm tin mà ta cần xây dựng.
Trên thực tế, ta không cầu nguyện mà chỉ than phiền thôi. Ta luôn than phiền rằng ta muốn cái này cái kia, than phiền mọi lúc mọi nơi. Chúng ta chỉ cúng dường lên Đức Phật bông hoa có giá trị chỉ 1 USD, mà lại xin Đức Phật cả 1.000 USD. Chúng ta có nghĩ Đức Phật ngốc nghếch thế không, khi nhận hoa chỉ 1 USD mà trả lại 1.000 USD? Hay chúng ta quá thông minh? Đầu tư 1 USD mà lấy về 1.000 USD là rất thông minh (Rinpoche cười).
Khi cầu nguyện với Đức Phật, ta phải đặt niềm tin hoàn toàn vào Đức Phật, tin rằng Đức Phật sẽ chữa lành, gia trì cho mình. Dù lời cầu nguyện của mình có thành hay không, ta cũng đều vui vẻ và chấp nhận đó là sự gia trì của Đức Phật. Trong tuần này, chúng ta hãy thực hành như vậy.
Khi cầu nguyện với Đức Phật, giả sử Đức Phật thực sự xuất hiện trước mặt mình, chúng ta phải hỏi Đức Phật điều gì? Chúng ta có nhớ lần trước Thầy đã nói gì không? Chúng ta hãy hỏi Đức Phật số trúng là gì? Kể cả không cần tiền, chúng ta cũng phải hỏi Đức Phật số trúng là gì? Nếu trúng xổ số, chúng ta cứ cúng dường cho Dipkar, Dipkar sẽ nhận số tiền đó (Rinpoche cười).
Thầy có một trải nghiệm thế này: Ở Đài Loan, rất nhiều người nói với Thầy là họ nhìn thấy Phật. Thầy mới nói rằng nếu diện kiến Đức Phật thì phải hỏi Đức Phật số trúng là gì? Sau đó, không còn ai đến nói với Thầy rằng họ được gặp Đức Phật nữa. Bởi vì trên thế giới này, có rất nhiều người điên. Thầy kể câu chuyện này là bởi vì khi Thầy bảo chúng ta cầu nguyện với Đức Phật, Thầy lo rằng chúng ta sẽ nói với Thầy: “Con đã gặp được Đức Phật trong mơ”. Cho nên, Thầy mới nói chúng ta là nếu gặp Đức Phật, hãy hỏi Ngài số trúng là gì?
Nếu Thầy gặp Đức Phật, chúng ta có biết Thầy sẽ nói gì với Đức Phật không? Thầy sẽ nói với Đức Phật là đừng làm phiền Thầy. Khi thực hành pháp, chúng ta cũng phải đạt đến mức đó, tức là khi được gặp Đức Phật, chúng ta cũng có thể nói với Đức Phật là “đừng làm phiền con”. Bây giờ, đối với chúng ta, khi được gặp Đức Phật, đó không phải là làm phiền. Nhưng đối với Thầy, những gì Đức Phật cần phải dạy thì Ngài đã dạy cách đây hơn 2.500 năm trước, Thầy đã biết hết rồi, nên Đức Phật không có gì mới để nói với Thầy nữa.
Bài tập về nhà trong tuần này là cầu nguyện với Đức Phật và đặt niềm tin trọn vẹn vào Đức Phật. Và khi cầu nguyện, Đức Phật gia trì cho chúng ta như thế nào thì chúng ta cũng chấp nhận quyết định của Đức Phật.
Nhìn lại những việc đã qua, ta thấy rằng khi nghĩ đó là sự gia trì của Đức Phật, việc nghĩ như thế giúp ta tự tin hơn và ta luôn cảm thấy Đức Phật lúc nào ở bên cạnh mình. Nếu không, theo thời gian, khi chúng ta có được thành công nhất định mà không nghĩ đó là nhờ sự gia trì của Đức Phật thì dần dần chúng ta sẽ trở nên kiêu ngạo. Chính sự ngã mạn đó sẽ khiến ta đi sai đường.
Trong tuần này, chúng ta hãy thực hành cầu nguyện với Đức Phật. Chúng ta quán tưởng Ruộng Phước sẽ dễ hơn vì trên Ruộng Phước có tất cả chư Phật và chư Bồ Tát. Nếu ta muốn chọn một vị Phật mà không biết chọn ai và hỏi Thầy nên chọn vị Phật nào, Thầy sẽ khuyên chúng ta nên cầu nguyện với Ngài Quan Âm. Các học viên sẽ hỏi Thầy tại sao lại cầu nguyện với Ngài Quan Âm? Bởi vì Ngài Quan Âm nói với Thầy là hãy nói các học viên cầu nguyện với Ngài (Rinpoche cười). Câu chuyện về Ngài Quan Âm rất dài, Thầy sẽ chia sẻ với chúng ta trong một dịp khác.
Khi biến cố lớn xảy ra, chúng ta sẽ rất hoảng sợ. Trong tâm trạng hoảng sợ như thế, 90% chúng ta sẽ đưa ra quyết định sai lầm. Chính vì thế, khi cầu nguyện, chúng ta luôn nghĩ rằng Ngài Quan Âm luôn ở bên cạnh mình.
Chúng ta nên biết rằng, khi một lần sợ hãi sẽ dễ dàng khiến ta sợ hãi lần thứ hai, rồi sẽ có lần thứ ba, thứ tư… Cứ sợ hãi mãi như thế, dần dần tâm ta sẽ tràn ngập nỗi sợ. Khi tâm tràn ngập sợ hãi như thế, 90% chúng ta sẽ đưa ra quyết định sai lầm.
Ở Việt Nam, Thầy biết chúng ta có dùng ứng dụng đặt xe Grab nhưng Thầy không biết chúng ta có dùng Uber hay không. Có một nghiên cứu thú vị về Uber. Họ thử dùng hai chiếc điện thoại khác nhau để đặt xe. Trong đó, một chiếc điện thoại sắp hết tin và một chiếc điện thoại đầy pin. Khi họ đặt xe với cùng một điểm đến và cùng một điểm đón thì chiếc điện thoại sắp hết pin lại hiển thị giá cước cao hơn điện thoại đầy pin. Bởi vì khi điện thoại sắp hết pin, người ta biết rằng mình sẽ sợ hãi.
Tuần này chúng ta cũng hãy thử nghiệm với Grab. Ta hãy đặt Grab bằng một chiếc điện thoại sắp hết pin và một chiếc điện thoại đầy pin, với cùng một điểm đến và cùng một điểm đón. Hãy cho Thầy biết giá cước có khác nhau không. Nghiên cứu này cho thấy khi người dùng có tâm lý sợ hãi, họ sẽ ra quyết định rất nhanh, dù giá cao đi chăng nữa, họ cũng sẽ đặt xe. Cho nên, sự sợ hãi sẽ khiến ta đưa ra nhiều quyết định sai lầm.
Thầy đưa ra một tình huống: Chúng ta đang ở trên một đoàn tàu và tàu đang chạy với tốc độ 100 km/h và ta không cách nào dừng đoàn tàu này lại được. Bây giờ tàu chỉ có rẽ trái hoặc rẽ phải thôi. Ở khúc cua bên phải là những người thân trong gia đình. Ở khúc cua bên trái là những người lạ, mà ta không hề quen biết. Vậy chúng ta sẽ chọn rẽ trái hay rẽ phải? Thầy biết chúng ta sẽ chọn như thế nào. Khi Thầy đặt gia đình của chúng ta về một phía, lựa chọn đó sẽ tạo ra sự sợ hãi trong tâm. Khi tâm sợ hãi, ta sẽ không nghĩ đến lựa chọn thứ ba được.
Có một lần một trường đại học ở Mỹ đã đặt câu hỏi này cho Thầy. Thầy đã trả lời họ rằng khi nào Thầy ở trên đoàn tàu đó, Thầy mới nghĩ nên rẽ trái hay rẽ phải. Còn bây giờ Thầy không ở trên đoàn tàu nên việc nghĩ như thế không có ích gì cả.
Khi tâm tràn đầy nỗi sợ hãi, ta sẽ không thể ra quyết định đúng đắn được. Để vượt qua nỗi sợ hãi, ta hãy cầu nguyện với Ngài Quan Âm và tin rằng Ngài Quan Âm luôn ở bên cạnh mình. Nếu ta không vượt qua nỗi sợ, không giảm bớt sợ hãi thì hết nỗi sợ này đến nỗi sợ khác sẽ xâm chiếm tâm mình. Cho nên, chúng ta hãy thực hành bài tập này.
Chúng ta có rất nhiều nỗi sợ như sợ chết, sợ bị bệnh, sợ mất người thân, sợ thất bại, v.v… Thầy cũng có một nỗi sợ. Thầy sợ ngày mai trời sẽ mưa. Ngài mai Thầy phải bay, nếu trời mưa thì chuyến bay của Thầy sẽ bị hủy. Hôm qua trời mưa hết cả buổi tối, ngày hôm nay trời cũng mưa cả ngày, nên Thầy sợ ngày mai trời cũng mưa, làm hủy chuyến bay của Thầy (Rinpoche cười). Nếu Thầy lỡ chuyến bay sáng mai thì phải bay chuyến tối. Đó lại là chuyến bay nối chuyến.
Thầy không làm gì được về chuyện thời tiết cả. Nhưng có một điều Thầy có thể làm là cầu nguyện với Đức Phật và xin sự gia trì của Ngài. Nếu ngày mai trời vẫn mưa thì đó là sự gia trì của Đức Phật và Thầy chấp nhận điều đó. Nếu ngày mai trời không mưa thì Thầy có thể nói rằng Đức Phật đã gia trì cho Thầy. Điều duy nhất Thầy có thể làm là cầu nguyện và tin tưởng. Đó là cách chúng ta cần thực hành.
Nếu Thầy lo lắng, sợ hãi thì cả đêm Thầy vẫn cứ lo lắng, sợ hãi. Điều đó không giúp ích cho Thầy và cũng không giúp được gì cho người khác. Chính vì thế, chúng ta hãy luôn nhớ rằng tất cả mọi giây phút trong cuộc sống đều rất quý giá và nỗi lo lắng, sợ hãi sẽ phá hủy sự bình an của mình.
Bài tập tuần này là thực hành cầu nguyện với Ruộng Phước. Chúng ta đã có ảnh Ruộng Phước đúng không? Chúng ta hãy lưu ảnh Ruộng Phước vào điện thoại hoặc in ra. Khi nhìn vào ảnh Ruộng Phước, có một điều ta cần phải biết: Khi chúng ta quán tưởng Ruộng Phước, hình ảnh của tất cả chư Phật, chư Bồ Tát có thể không rõ nhưng kể cả như vậy, chúng ta cứ hãy quán tưởng Ruộng Phước.
Ngày thứ bảy: Cúng dường đạo sư
Sau lời cầu nguyện bảy phần, chúng ta sẽ học về cúng dường đạo sư. Phần này nói về mối quan hệ giữa thầy và trò.
Ở đây nói về phẩm chất của đạo sư và phẩm chất của người đệ tử. Nhiều người hỏi Thầy tại sao có nhiều đạo sư giả. Thầy trả lời: “Đó là vì có nhiều đệ tử giả”. Khi có học trò giả thì sẽ có thầy giả. Học trò giả luôn đi cùng với thầy giả. Nếu muốn trở thành một đệ tử chân chính, ta cần có đạo sư chân chính.
Có ba phẩm chất vô cùng quan trọng đối với một bậc thầy. Thực ra, một đạo sư cần có 10 phẩm chất. Thầy sẽ hướng dẫn ba phẩm chất quan trọng đầu tiên. Đầu tiên, đạo sư phải có kiến thức sâu rộng về Phật pháp, tức là phải có trí tuệ. Thứ hai, đạo sư phải giữ giới nghiêm khắc. Thứ ba, đạo sư phải có nhiều kinh nghiệm thông qua thiền định.
Những người hành pháp cũng phải có ba phẩm chất quan trọng. Thứ nhất là hiểu pháp, tức phải có kiến thức. Thứ hai là giữ giới. Thứ ba là thực hành thiền. Cho nên, Phật đã dạy về ba điểm cốt tủy: Giới - Định - Tuệ. Khi có được Giới - Định - Tuệ, chúng ta sẽ đạt được giác ngộ.
Thời đại ngày nay, để đạt được giác ngộ, chúng ta cần đến 4 điều quan trọng: Giới - Định - Tuệ và Zoom. Ta phải luôn nhớ rằng trong 4 điều này, Zoom là quan trọng nhất. Nếu có Zoom, ta sẽ có được kiến thức về Phật pháp, tức là có được trí tuệ. Khi có trí tuệ, ta sẽ biết phải thiền như thế nào. Khi ta biết thiền như thế nào, thông qua Zoom, Thầy sẽ hướng dẫn chúng ta làm thế nào để giữ giới. Nếu không có Zoom, ta sẽ không thể có được cả 3 điều kia.
Nếu không có Zoom, chúng ta chỉ có thể là những hành giả ngu ngốc. Những hành giả ngu ngốc cứ niệm đi niệm lại một câu chú cả ngàn lần mà không hiểu gì cả. Đó là cách hành pháp ngu ngốc. Chúng ta luôn nhớ rằng không có ai đạt được giác ngộ nhờ hành pháp một cách ngu ngốc cả. Cách hành pháp thông minh là phải hiểu pháp và hành thiền một cách đúng đắn và để làm được như thế, ta cần phải có Zoom. Nếu đã biết điều này, chúng ta đã trở nên thông minh hơn trước. Mỗi ngày trôi qua, chúng ta phải trở nên thông minh hơn, có trí tuệ hơn và hiểu pháp thấu đáo hơn.
Đạo sư cần có 10 phẩm chất, trong đó có ba phẩm chất quan trọng nhất. Người đệ tử cũng cần có ba phẩm chất quan trọng. Thứ nhất, học trò cần nghe pháp với tâm không định kiến. “Không định kiến” ở đây có nghĩa là khi nghe pháp, học trò phải cố gắng hiểu xem đạo sư đang nói gì. Nhiều khi ta chỉ muốn nghe những gì mình muốn nghe, chỉ muốn thấy những gì mình muốn thấy. Đó không phải là cách nghe pháp đúng. Nếu ta muốn trở thành một hành giả chân chính, điều đầu tiên khi nghe pháp là ta phải cố gắng hiểu xem đạo sư đang nói gì. Chúng ta chưa cần phải chấp nhận, mà đầu tiên phải cố gắng hiểu trước đã.
Phẩm chất thứ hai là học trò phải biết tư duy, phân tích xem những điều mà đạo sư giảng là đúng hay sai. Phẩm chất thứ ba là học trò cần có quyết tâm để học pháp.
