Lamrim 2024
TUẦN 88 – NGÀY 09/08/2026
CHỦ ĐỀ: THIỀN ĐỊNH BA LA MẬT (tiếp theo)
(Tôn sư Khangser Rinpoche hướng dẫn)
Hôm trước Thầy đã cho bài tập về nhà là cố gắng đạt trạng thái tâm thứ nhất, tức là tập trung vào đối tượng thiền trong suốt 1 phút mà không bị phân tâm. Nếu có thể tập trung vào đối tượng thiền liên tục trong 2 phút, ta đã đạt được trạng thái tâm thứ 2. Nếu có thể tập trung vào đối tượng thiền liên tục trong hơn 3 phút thì ta đã thành công trạng thái tâm thứ 3.
Bây giờ chúng ta hãy thiền tập trung vào hơi thở trong 5 phút. Trong 5 phút này, nếu phát hiện mình bị phân tâm, ta đếm 1, khi bị phân tâm lần thứ 2 thì đếm 2… Việc đếm số lần bị phân tâm là cách để xây dựng năng lực tỉnh thức. Chúng ta hãy thực hành như vậy.
Trong 5 phút sau đó, ta tiếp tục thiền tập trung vào hơi thở. Khi bị phân tâm, ta thực hành đếm hơi thở. Ta hít vào thở ra thì đếm 1, hít vào thở ra thì đếm 2, cứ thế đếm liên tục cho đến 7, sau đó cố gắng tập trung trở lại vào hơi thở.
Có một điều quan trọng như thế này: Khi Thầy nói rằng ta cần thiền tập trung vào hơi thở trong suốt 1 phút mà không bị phân tâm, điều đó có nghĩa là trong suốt 1 phút này, ta không có đếm hơi thở. Tiêu chuẩn để xét đạt trạng thái tâm thứ nhất là ta cần thiền tập trung liên tục trong 1 phút và không có đếm hơi thở trong suốt 1 phút này. Bởi vì nếu có đếm hơi thở thì ta có thể thiền tập trung nhiều hơn 1 phút.
Nếu ta có thể thiền tập trung vào hơi thở liên tục trong 1 phút và không có đếm hơi thở thì ta đạt được trạng thái tâm đầu tiên. Nếu thiền liên tục trong 2 phút mà không bị phân tâm thì đạt trạng thái tâm thứ 2, thiền liên tục trong 3 phút thì đạt trạng thái tâm thứ 3. Lưu ý là trong 10 lần thiền 2 phút, mà có ít nhất 6 lần thành công thì mới được xem là đạt trạng thái tâm thứ 2.
Thầy sẽ dành cho chúng ta 20 phút ngồi thiền. Trong 5 phút đầu tiên, ta thiền tập trung vào hơi thở và chỉ đếm số lần bị phân tâm. Trong 5 phút tiếp theo, ta sẽ áp dụng phương pháp đếm hơi thở. Nghĩa là khi đang thiền mà phát hiện mình bị phân tâm, ta hãy đếm hơi thở, hít vào thở ra thì đếm 1, cứ thế đếm liên tục đến 7, sau đó ngưng đếm và cố gắng tập trung trở lại vào hơi thở. Sau đó, ta có 3 lần liên tục thực hành thiền 3 phút. Nghĩa là thiền liên tục trong 3 phút rồi ngưng, sau đó lại thiền liên tục trong 3 phút rồi ngưng, tiếp tục thiền 3 phút nữa rồi ngưng. Trong những thời thiền 3 phút này, ta không có đếm hơi thở và cũng không có đếm số lần bị phân tâm. Nếu phát hiện mình bị phân tâm, ta cứ quay trở lại tập trung vào hơi thở. Trong 20 phút thiền này, chúng ta cùng thiền online với nhau.
Giả sử trong lúc đang thiền, xung quanh có người khác nói chuyện hoặc ta nghe có âm thanh bên ngoài. Lúc này, một phần tâm đang nghe âm thanh bên ngoài, hoặc đang nghĩ sang đối tượng khác nhưng một phần tâm vẫn giữ được đối tượng thiền. Đây không phải là phân tâm hoàn toàn mà là phân tâm một phần. Ở giai đoạn mới thực hành thiền, trường hợp này vẫn được chấp nhận.
Chúng ta hãy cùng thực hành thiền với nhau trong 20 phút như Thầy vừa hướng dẫn. Trong 5 phút đầu tiên, ta thiền tập trung vào hơi thở và đếm số lần bị phân tâm. Trong 5 phút tiếp theo, ta thiền tập trung vào hơi thở và thực hành đếm hơi thở mỗi khi bị phân tâm. Trong 3 thời thiền 3 phút tiếp theo, ta chỉ thực hành tập trung vào hơi thở và không đếm hơi thở, cũng không đếm số lần bị phân tâm.
Chúng ta hãy cùng thực hành thiền với nhau trong 20 phút. Ban tổ chức sẽ thông báo cho chúng ta mỗi khi chuẩn bị chuyển sang thời thiền tiếp theo. Chúng ta hãy ở lại cho đến cuối giờ để thiền online cùng với nhau. Nếu ta rời khỏi lớp, Thầy biết chúng ta sẽ không thực hành thiền mà sẽ bị phân tâm và đi làm việc khác.
Hôm trước Thầy có cho bài tập về nhà là ta phải đạt trạng thái tâm thứ nhất. Những ai đã đạt trạng thái tâm thứ nhất thì bây giờ hãy đặt mục tiêu đạt trạng thái tâm thứ 3, tức là phải tập trung được trong suốt 3 phút mà không bị phân tâm. Những ai chưa đạt được mục tiêu 1 phút thì cố gắng thiền liên tục trong 1 phút mà không bị phân tâm. Bây giờ chúng ta hãy thực hành thiền cùng với nhau.
