Lamrim 2023
TUẦN 127 – NGÀY 10/06/2026
CHỦ ĐỀ: TRÍ TUỆ BA LA MẬT (tiếp theo)
(Tôn sư Khangser Rinpoche hướng dẫn)
Chúng ta đã đi đến phần cuối của Lamrim là tánh không. Thầy muốn chúng ta học thuộc lòng một vài điểm vô cùng quan trọng. Những gì Thầy sắp sửa hướng dẫn là một bản đồ hướng dẫn chúng ta tu tập nên chúng ta cần phải học thuộc lòng. Bây giờ Thầy sẽ cho chúng ta biết cần phải học thuộc lòng những điểm gì.
Thầy đang mô tả thời điểm ta nhận ra rằng mình đã hiểu được tánh không. Các học trò đã hỏi Thầy rất nhiều lần: “Bằng cách nào phát hiện ra mình đã hiểu được tánh không?”. Thầy nhấn mạnh rằng, để biết được mình đã hiểu được tánh không, ta cần phải bám sát các hướng dẫn trong sách Giải Thoát Trong Lòng Tay.
Thầy mô tả thời điểm ta phát hiện mình đã hiểu được tánh không là thời điểm ta nhận ra rằng cái ngã trước đây ta vẫn bám chấp vào là không tồn tại độc lập, thời điểm mà ta phát hiện ra cái ngã độc lập đó biến mất thì lúc đó ta hiểu về tánh không.
Thầy trích dẫn trang 331 và 332, quyển 2, sách Giải Thoát Trong Lòng Tay để mô tả khoảnh khắc hành giả hiểu được tánh không: “Giả sử chỉ có con đường mòn giữa hai thung lũng và bạn đã mất một con bò. Chỉ nói một lời “Không có bò trong thung lũng này” sẽ không làm bạn thỏa mãn, bạn sẽ tìm con bò ở khắp cả hai thung lũng. Tim bạn đặt nơi cái vật bạn tìm kiếm, nhưng nếu bạn không tìm được, thì tự nhiên dù không muốn, trong tâm bạn cũng nảy sinh một ý nghĩ là con bò chưa từng có.
Cái tôi là chủ thể của sự bám víu của bạn vào một cái ngã do bản năng. Nhưng bạn đã thành tựu được tri kiến Trung Quán khi bạn cảm thấy “Cái tôi không là một vật gì chắc thực để có thể thấy bằng mắt chẳng hạn, hay cầm bằng tay”, hoặc khi cách cái tôi ấy xuất hiện trở nên hoàn toàn trống rỗng và bạn có được sự xác quyết sống động rằng nó không thực hữu”.
Chúng ta hãy ghi nhớ và học thuộc lòng hai đoạn này trong sách. Hiện tại, do ta còn chấp ngã nên vẫn còn bám chấp vào một cái ngã hiện hữu độc lập, chắc thực bên trong con người mình. Tại khoảnh khắc ta phát hiện ra rằng cái ngã độc lập, chắc thực đó hoàn toàn không hiện hữu, ta không còn sự bám chấp nào vào một cái ngã độc lập hiện hữu như thế, thì thời điểm đó ta đã hiểu được tánh không theo quan điểm của Trung Quán.
Ta phải học thuộc lòng hai đoạn trên ở trong sách. Việc học thuộc lòng hai đoạn này rất quan trọng vì sẽ giúp ta xác định được khi nào mình thực sự hiểu được tánh không.
Đây thực sự là một bản đồ. Nếu không ghi nhớ bản đồ này, không nắm được trải nghiệm lúc một người hiểu được tánh không thì sẽ có 2 vấn đề nảy sinh. Thứ nhất là ta đã chứng được tánh không nhưng lại không phát hiện ra rằng mình đã chứng tánh không. Thứ hai là ta chưa chứng được tánh không nhưng lại cho rằng mình đã chứng tánh không. Cho nên, ta cần phải học thuộc lòng hai đoạn này.
Trong buổi học hôm nay, Thầy muốn chỉ ra hai đoạn này để chúng ta học thuộc lòng. Thầy giải thích một lần nữa về thời điểm ta phát hiện mình đã hiểu được tánh không. Hiện tại, trước khi hiểu được vô ngã, ta đang bám chấp vào một cái ngã độc lập, chắc thực bên trong con người mình và ta cảm giác cái ngã đó chắc thực đến mức ta có thể nhìn bằng mắt và cầm nắm bằng tay. Vào thời điểm ta phát hiện một cái ngã độc lập, chắc thực như vậy không hiện hữu thì thời điểm đó ta đã hiểu được tánh không theo quan điểm của Trung Quán.
Bây giờ Thầy dành ra 5-6 phút để chúng ta học thuộc lòng đoạn “Cái tôi là chủ thể của sự bám víu của bạn vào một cái ngã do bản năng. Nhưng bạn đã thành tựu được tri kiến Trung Quán khi bạn cảm thấy “Cái tôi không là một vật gì chắc thực để có thể thấy bằng mắt chẳng hạn, hay cầm bằng tay”, hoặc khi cách cái tôi ấy xuất hiện trở nên hoàn toàn trống rỗng và bạn có được sự xác quyết sống động rằng nó không thực hữu” (trang 332, quyển 2).
Việc chúng ta có học thuộc lòng được đoạn trên trong 5-6 phút hay không thì không quan trọng. Quan trọng là hãy nỗ lực đọc đi đọc lại thật nhiều lần trong 5-6 phút này.
Cho dù chúng ta không học thuộc lòng được cả đoạn thì cũng không sao, ghi nhớ được 2-3 dòng đã là tốt rồi. Ít nhất trong tuần này, chúng ta hãy cố gắng học thuộc lòng đoạn trên.
Trong lúc chúng ta học thuộc lòng đoạn này, Thầy chia sẻ hình ảnh của Đức Phật lên màn hình để gia trì cho chúng ta.
Tuần này, chúng ta chỉ cần học thuộc lòng đoạn trên. Hiện tại, trong lúc Thầy đang di chuyển từ nơi này sang nơi khác, Thầy phải học thuộc lòng 66 trang kinh, trong khi chúng ta chỉ phải học thuộc lòng vài câu thôi. Khi đảm đương vị trí mới là Viện trưởng Tu viện Gyuto, Thầy phải tụng kinh. Để tụng kinh, Thầy cần phải học thuộc lòng. Thầy đang phải học thuộc lòng 66 trang kinh. Trong tuần này, chúng ta chỉ cần học thuộc lòng đoạn Thầy vừa hướng dẫn.
