Lamrim 2026
TUẦN 15 – NGÀY 07/07/2026
CHỦ ĐỀ: LỜI CẦU NGUYỆN BẢY PHẦN (tiếp theo)
(Tôn sư Khangser Rinpoche hướng dẫn)
Hôm nay, Thầy tiếp tục giảng về lời cầu nguyện bảy phần (gia hành thất pháp).
1/ Kính lễ
2/ Cúng dường
3/ Sám hối tội lỗi
Làm thế nào để sám hối tội lỗi? Mục đích của sám hối là giúp ta tịnh hóa nghiệp bất thiện. Chúng ta đã từng làm rất nhiều việc sai trái và những nghiệp đã tạo ở các đời trước sẽ đi theo đến đời này. Đó là lý do đôi khi chúng ta gặp nhiều điều không thuận lợi trong cuộc sống. Cho nên, chúng ta cần sám hối tội lỗi để tịnh hóa ác nghiệp của mình.
Sám hối tội lỗi gồm 4 bước:
Bước 1: Quán tưởng Ruộng Phước.
Bước 2: Nghĩ rằng ta sắp sửa tịnh hóa ác nghiệp của bản thân và của tất cả mọi chúng sinh. Trong cuộc sống, đôi khi ta bị bệnh nặng hoặc gặp nhiều điều không như ý, lúc đó ta cần phải sám hối để tịnh hóa ác nghiệp.
Bước 3: Trì chú. Ta hãy trì tụng câu chú của Ngài Kim Cang Tát Đỏa để tịnh hóa ác nghiệp. Bây giờ Thầy sẽ ban khẩu truyền câu chú OM BENZA SATTO HUM của Ngài Kim Cang Tát Đỏa. Khi Thầy ban khẩu truyền, chúng ta hãy lặp lại theo Thầy.
(Rinpoche ban khẩu truyền câu chú OM BENZA SATTO HUM)
Bước 4: Hãy tự xác quyết với bản thân rằng từ nay về sau mình sẽ không phạm phải bất kỳ ác nghiệp nào nữa.
Đó là 4 bước sám hối để tịnh hóa ác nghiệp. Một câu hỏi được đặt ra: Làm sao biết được ác nghiệp của chúng ta đã được tịnh hóa? Có một số dấu hiệu trong giấc mơ cho thấy nghiệp đã được giảm thiểu, tịnh hóa như mơ thấy bay lên bầu trời, mơ thấy đang tắm, mơ thấy nôn mửa.
Đạo Phật không nói rằng mọi giấc mơ đều có ý nghĩa quan trọng, nhưng một số giấc mơ thực sự rất quan trọng. Nhà tâm lý học nổi tiếng Sigmund Freud có viết một cuốn sách phân tích các giấc mơ. Ông đặt nặng vào tầm quan trọng của các giấc mơ, khi cho rằng mọi giấc mơ đều có một ý nghĩa nào đó. Trong khi đó, đạo Phật nói rằng không phải giấc mơ nào cũng có ý nghĩa và chỉ có một số giấc mơ thực sự có ý nghĩa. Vậy làm sao chúng ta biết giấc mơ nào là có ý nghĩa thực sự? Ví dụ, ta nằm mơ thấy đang bay trên trời, đang tắm và sáng hôm sau thức dậy, ta thấy thân - tâm đều nhẹ nhàng và vui vẻ. Đó là giấc mơ có ý nghĩa, là dấu hiệu cho thấy ác nghiệp của chúng ta đã được tịnh hóa.
Một điều lưu ý là không phải người nào cũng có dấu hiệu giấc mơ như thế. Chỉ khoảng 60% có thể có dấu hiệu trong giấc mơ, còn 40% thì không. Nếu ta có những giấc mơ như tắm hay bay trên bầu trời, v.v… thì có tin tốt và tin xấu. Chúng ta muốn nghe tin tốt hay tin xấu? Tin tốt là khi ta có dấu hiệu giấc mơ, có nghĩa là ác nghiệp của mình đã được giảm thiểu. Tin xấu là chúng ta sẽ không ngủ ngon được. Chúng ta ngủ ngon khi không có mơ gì cả. Còn khi có nằm mơ, nghĩa là không ngủ ngon.
Thầy nhắc lại 4 bước thực hành sám hối tội lỗi. Bước 1 là quán tưởng Ruộng Phước. Bước 2 là nghĩ rằng ta sắp sửa tịnh hóa ác nghiệp của bản thân và của tất cả chúng sinh. Bước 3 là trì tụng câu chú của Ngài Kim Cang Tát Đỏa. Bước 4 là nhắc nhở bản thân rằng sẽ không phạm phải bất kỳ ác nghiệp nào nữa.
Ở buổi học hôm trước, Thầy đang ở Ý. Hôm nay Thầy đang ở Nepal. Tuần sau Thầy sẽ ở Ấn Độ. Tuần sau nữa Thầy sẽ ở một quốc gia khác. Dù thế nào, Thầy luôn cố gắng lên lớp đầy đủ nên chúng ta cũng cố gắng tham gia lớp học.
Trong tuần này, chúng ta hãy thực hành sám hối.
4/ Hoan hỷ
Chúng ta hãy hoan hỷ, vui vẻ với những việc tốt mình đã làm. Một câu hỏi được đặt ra: “Ta cần lý do gì để có thể vui vẻ?”. Thông thường, lý do chủ yếu làm chúng ta vui vẻ là khi có được một điều gì đó hoặc thành tựu được điều gì đó. Thực tế, có vô vàn lý do để chúng ta có thể vui vẻ, hạnh phúc. Khi còn là đứa trẻ, chỉ cần một ly kem là ta đã cảm thấy rất vui rồi. Nhưng khi lớn lên, ly kem đó không còn làm chúng ta vui vẻ nữa. Tại sao? Đó là bởi vì khi lớn lên, lý do khiến chúng ta vui vẻ đã thay đổi. Khi lớn lên, chúng ta không còn chỉ mong cầu một ly kem nữa, hạnh phúc của chúng ta đã trở nên đắt đỏ. Khi còn nhỏ, ta hạnh phúc khi có được một ly kem. Nhưng khi lớn lên, có xe ô tô, có nhà… mới làm ta vui được. Điều đó có nghĩa là hạnh phúc của chúng ta đã ngày càng đắt đỏ. Ai là người khiến hạnh phúc của chúng ta trở nên đắt đỏ? Chính bản thân chúng ta, chứ không phải ai khác. Đó là lý do con người ngày càng không hạnh phúc. Khi hạnh phúc ngày càng trở nên đắt đỏ, con người cũng ngày càng không hạnh phúc. Cho nên, việc thực hành hoan hỷ hướng dẫn ta cách làm cho hạnh phúc của mình trở nên rẻ hơn và dễ dàng hơn để có được hạnh phúc.
Thực hành hoan hỷ rất đơn giản. Ta tập hoan hỷ với những điều nhỏ nhoi như cảm thấy hạnh phúc vì có nước để uống. Khi nghĩ rằng ta may mắn có được nước để uống, ban đầu suy nghĩ lần thứ nhất hay lần thứ hai, ta vẫn chưa thực sự cảm nhận được niềm hoan hỷ. Nhưng nếu cứ suy nghĩ lặp đi lặp lại nhiều lần như thế thì ta sẽ thấy có tác dụng. Bên cạnh đó, nhìn lại những điều tốt đẹp mà ta đã làm được trong quá khứ, ta hãy tập hoan hỷ, vui vẻ với những điều tốt đó. Đó là cách ta rèn luyện tâm mình. Chúng ta hãy thực hành như vậy.
Hãy nhìn lại cuộc sống của mình, chúng ta đang có được những điều tốt đẹp nào và chúng ta đã làm được những điều tốt nào. Hãy hoan hỷ với những điều đó. Hãy nói với bản thân rằng ta thật hạnh phúc và may mắn khi có được những điều đó, cứ suy nghĩ lặp đi lặp lại như vậy thì tâm thức sẽ ghi nhận điều đó là sự thật.
Có câu nói rằng: Cho dù là lời nói dối nhưng nếu ta cứ lặp đi lặp lại hàng trăm lần lời nói dối đó thì nó cũng trở thành sự thật. Tương tự như vậy, hãy suy nghĩ rằng mình thật may mắn, hạnh phúc và cứ lặp đi lặp lại suy nghĩ đó thì đến một lúc tâm thức sẽ chấp nhận điều đó. Bây giờ, tại sao một ly kem không thể làm chúng ta vui được là bởi vì tâm thức của chúng ta không chấp nhận ly kem là lý do để vui vẻ. Vì bất cứ ai cũng đều có thể có được ly kem nên tâm thức của chúng ta từ chối nhận diện niềm hạnh phúc chỉ với một ly kem. Cho nên, ta phải rèn luyện tâm thức của mình để nó chấp nhận ly kem là lý do khiến ta vui vẻ. Đó là cách thực hành hoan hỷ.
Lúc nãy Thầy giảng pháp trong nhà hàng, sau đó Thầy đi vào thang máy và bây giờ Thầy đang giảng pháp trong xe ô tô. Lúc nãy khi ở trong thang máy, có rất nhiều người. Thầy khi đó vẫn đang giảng pháp và Thầy giảng rất chậm rãi. Thầy cảm thấy rất vui vì ít nhất những người ở trong thang máy nghe được một chút giáo pháp dù họ có muốn nghe hay không.
Hôm trước, Thầy quá cảnh ở châu Âu. Lúc đó Thầy đang đi ở ngoài đường và có làm động tác nhảy cùng một số bài tập hơi khác thường. Lúc đó Thầy đang mặc y áo. Thầy nghĩ rằng, khi mọi người trên đường chú ý đến Thầy và nhìn thấy y áo của Thầy thì họ sẽ nhận sự gia trì từ chư Phật. Nếu Thầy không có làm những động tác khác người một chút thì Thầy sẽ không thu hút được sự chú ý của họ. Tại sao Thầy lại làm động tác như vậy ở châu Âu? Vì những người bên đó không theo Phật giáo. Khi Thầy làm những điều khác lạ như vậy, họ chỉ bị thu hút thôi, còn ở Việt Nam thì sẽ bị xem là bị điên. Thầy rất thông minh, biết nên làm động tác nhảy ở đâu và không nên nhảy ở đâu. Thầy có điên đi nữa thì cái điên của Thầy là cái điên thông minh, chứ không phải là điên ngu ngốc đâu (Rinpoche cười).
Cũng như ngày hôm nay, khi Thầy giảng pháp ở trong nhà hàng rồi vào trong thang máy, có rất nhiều người xung quanh. Thầy cảm thấy rất vui vì ít nhiều họ cũng nghe được giáo pháp. Tương tự như vậy, khi Thầy ở ngoài đường thực hiện một số động tác khác lạ, Thầy sẽ thu hút sự chú ý của mọi người. Và khi họ nhìn thấy y áo của Thầy thì họ cũng sẽ nhận được sự gia trì từ chư Phật. Nhưng nếu thầy làm những điều khác thường đó ở Việt Nam, chắc mọi người nói Thầy ngớ ngẩn.
Thầy kể câu chuyện: Có một bệnh nhân tâm thần đang ngồi trên gờ tường của bệnh viện tâm thần. Một người đàn ông đang lái ô tô ngang qua bệnh viện tâm thần đó thì đột nhiên xe bị nổ lốp. Người này phải dừng xe lại để thay bánh xe. Khi anh ta đang loay hoay tháo 4 con tán của bánh xe thì 4 con tán này rớt xuống đường thoát nước. Anh ta rất rầu rĩ không biết phải làm sao. Lúc này người đàn ông tâm thần đang ngồi trên gờ tường đã nói với anh tài xế rằng: “Bánh xe nào cũng có 4 con tán. Anh chỉ cần tháo 3 bánh xe còn lại mỗi bánh xe một con tán để lắp vào chiếc bánh xe kia thì xe vẫn chạy được”.
Người lái xe ô tô rất ngạc nhiên với ý nghĩ vô cùng thông minh của người đàn ông tâm thần đó. Anh ta mới nói với người này rằng: “Anh thông minh như thế thì tại sao lại vào bệnh viện tâm thần?” Người này trả lời: “Tôi vào bệnh viện tâm thần là bởi vì tôi bị điên, chứ không phải vì tôi bị ngu”.
Cũng giống như vậy, có những lúc Thầy hành động hơi điên một chút nhưng không phải là ngu ngốc đâu. Đó là hai điều khác biệt (Rinpoche cười).
Hãy quay lại bài học về thực hành hoan hỷ. Chúng ta hãy hoan hỷ với những việc tốt mình đã làm được và những điều mà mình đang có. Hãy suy nghĩ lặp đi lặp lại rằng ta thật may mắn, hạnh phúc cho đến khi tâm thức của mình chấp nhận điều đó là sự thật. Suy nghĩ lặp đi lặp lại càng nhiều lần, tâm thức sẽ càng chấp nhận điều đó.
Làm thế nào người ta lại nghiện bia rượu? Khi bạn mời họ uống bia lần thứ nhất, họ sẽ không uống đâu. Nhưng khi bạn mời vài lần và họ thấy những người khác cũng uống bia thì tâm thức của họ bắt đầu thay đổi và nghĩ rằng “Ồ, mình nên thử uống bia”.
Cũng giống như vậy, khi bạn cảm thấy không hạnh phúc vì một việc gì đó, tâm thức của bạn sẽ ghi nhận rằng đó là lý do khiến bạn không hạnh phúc.
Hiện tại đâu là lý do làm cho chúng ta hoan hỷ, hạnh phúc? Đầu tiên là ta hả hê khi chứng kiến điều tồi tệ xảy đến cho những người mình không thích. Thứ hai, ta cảm thấy hạnh phúc khi tiêu tiền mua thứ gì đó hoặc đạt được điều gì đó. Vậy làm sao chúng ta hoan hỷ mà không phải tiêu tiền hoặc không phải đạt được điều gì đó mới vui?
Trong tuần này, chúng ta hãy thực hành hoan hỷ. Thầy vừa mới thực hành hoan hỷ với một điều: Thầy nghĩ rằng Thầy chỉ cần dạy 6 phút nữa là kết thúc buổi học.
Có rất nhiều lý do để làm ta trở nên hạnh phúc. Thực ra, các lý do đó có khiến mình hạnh phúc hay không thì không quan trọng. Chính ta phải tự tạo ra lý do để hạnh phúc. Nhưng chúng ta hay tự tạo ra những lý do để trở nên buồn bã, không vui.
Lấy ví dụ, ta có một đồng hồ và thấy người khác có 2 chiếc đồng hồ. Thế là ta trở nên không vui vì nghĩ rằng mình chỉ có một chiếc đồng hồ mà thôi. Chính bản thân chúng ta tự tạo ra lý do để buồn bã, không vui. Ta phải thay đổi cách nghĩ đó. Hãy cố gắng tìm những nguyên nhân, lý do làm ta trở nên hạnh phúc, chứ không phải tìm những nguyên nhân, lý do khiến ta buồn bã, không vui.
Khi ta nhìn sang người khác và thấy họ trông tốt đẹp hơn mình, thế là ta không vui. Nguyên nhân chính là tâm thức của chúng ta chấp nhận đó là lý do khiến mình không vui. Hãy luôn nhớ rằng hạnh phúc hoàn toàn miễn phí. Thầy vẫn hay nói rằng khi chúng ta sinh ra, mọi người xung quanh ai cũng cười, chỉ có chúng ta là khóc. Nhưng khi chúng ta mất đi, mọi người xung quanh mình khóc nhưng chúng ta phải học được cách mỉm cười nhẹ nhàng khi ra đi.
Cho nên, thực hành hoan hỷ là một pháp thực hành rất quan trọng trong lời cầu nguyện bảy phần. Nhưng hiện tại, một vấn đề lớn là chúng ta không thể nào có được hạnh phúc với những điều mình đang có, mà cứ mãi đi tìm kiếm càng nhiều điều để làm cho bản thân hạnh phúc. Đó không phải là cách để hạnh phúc.
Thầy biết chắc rằng khi chúng ta vui vẻ, hạnh phúc và mọi thứ đều trôi chảy, thuận lợi, chúng ta sẽ quên mất thầy. Khi chúng ta không nhớ đến Thầy, đó là một dấu hiệu tốt vì khi ấy, chúng ta đang rất vui vẻ, hạnh phúc.
Trong tuần này chúng ta hãy dành 10 đến 15 phút để thực hành sám hối và hoan hỷ. Việc thực hành sám hối và hoan hỷ sẽ giúp ta thay đổi tâm thức của mình.
