Có rất nhiều điều chúng ta chỉ có thể biết qua kinh nghiệm, chứ không thể nào diễn giải bằng lời. Ví như vị ngọt, quý vị chỉ có thể biết qua kinh nghiệm, quý vị không thể biết vị ngọt qua ngôn từ. Nỗi sợ hãi cũng chỉ được biết qua kinh nghiệm. Hiểu biết về nỗi sợ qua ngôn từ không quan trọng, điều quan trọng nhất là biết cách vượt qua nỗi sợ. Chúng ta sợ rất nhiều điều. Nỗi sợ tồi tệ nhất chính là sợ chết. Đây là nỗi sợ tồi tệ nhất với tất cả mọi người. Quý vị sợ chết vì quá bám chấp. Khi quá bám chấp vào một điều gì đó, quý vị sẽ sợ mất đi điều đó. Nếu quá bám chấp vào cái đồng hồ thì quý vị sợ mất nó. Tôi có một thí dụ, đây là chuyện có thật. Một dịp nọ, trong một chuyến du hành, máy bay của tôi chuẩn bị đáp xuống sân bay Dehli. Lúc đó, chúng tôi chưa hạ cánh xuống Dehli mà vẫn còn đang bay. Trên máy bay không có nhiều hành khách. Lúc đó, đột ngột có một tia sét đánh gần máy bay. Tôi thấy tia sét qua cửa sổ. Mọi người trên máy bay đã rất hoảng loạn và họ la hét. Thậm chí tiếp viên hàng không cũng đã vô cùng hoảng hốt. Tôi nghĩ nếu có thêm một tia sét thứ hai đánh trúng động cơ thì mọi chuyện đã kết thúc [Rinpoche cười]. Trong vài giây tôi đã rất sợ hãi. Sau đó, tôi nhớ đến pháp thực hành về cõi Tịnh Độ. Tôi đã bắt đầu thực hành chuẩn bị cho đời sau. Khi tôi bắt đầu thực hành thì mọi nỗi sợ hãi đều đã tan biến. Thật sự lúc đó chiếc máy bay bay loạng choạng như đường zig-zag, nhưng tâm tôi hoàn toàn không sợ hãi. Tôi không sợ hãi vì khi đó tôi không bám chấp vào đời này; tôi đang chuẩn bị cho đời sau. Khoảng 10 đến 15 phút sau, người ta thông báo máy bay chuẩn bị hạ cánh. Sau khi máy bay đáp xuống mặt đất, lúc đó tôi cảm thấy sợ hãi trở lại [Rinpoche cười], vì tôi không còn nghĩ đến đời sau nữa mà đã bám chấp trở lại vào đời này. Nỗi sợ là như vậy. Khi quý vị quá bám chấp vào điều gì đó, đó là một nguyên nhân gây ra nỗi sợ.
Thứ hai, những suy nghĩ không cần thiết cũng là nguyên nhân của nỗi sợ. Giả sử bây giờ quý vị phải ra khỏi nhà, nếu suy nghĩ quá nhiều đến những thứ không cần thiết thì quý vị sẽ cảm thấy sợ hãi. Thí dụ, nếu quý vị nghĩ rằng có thể bên ngoài có chó, rắn, và chúng sẽ cắn mình, thì những suy nghĩ như vậy sẽ khiến quý vị lo sợ. Khi quý vị có một suy nghĩ không cần thiết thì tự động tâm sẽ nghĩ đến điều thứ hai, và hai điều sẽ khơi dậy bốn điều… Các tư tưởng không cần thiết rất lạ thường. Nếu quý vị đang lái xe và cứ nghĩ mình có thể gặp tai nạn, xe khác có thể đụng mình, nếu cứ nghĩ như vậy thì quý vị sẽ sợ lái xe. Do đó, suy nghĩ không cần thiết sẽ tạo ra nỗi sợ hãi.
Có một số giải pháp để vượt qua nỗi sợ. Quý vị phải luôn nhắc nhở bản thân rằng “Tôi sẽ chấp nhận tất cả.” Chúng ta cần phải suy nghĩ mãnh liệt như vậy, một lần, hai lần, và dần dần nỗi sợ sẽ không còn. Do đó, quý vị phải luôn nhắc nhở bản thân rằng “Tôi sẽ chấp nhận tất cả mọi kết quả.” Đức Phật đã dạy một điều, “Nếu đã tạo ác nghiệp trong đời quá khứ thì bạn phải gánh chịu hậu quả; nếu không làm gì sai trái thì bạn không phải gánh chịu bất cứ điều gì.” Vì vậy, quý vị phải nghĩ rằng sợ hãi không có ích lợi gì, lo lắng cũng không có ích lợi gì. “Nếu trong đời quá khứ tôi đã tạo ác nghiệp thì giờ đây tôi không thể trốn thoát; nếu tôi không làm gì sai thì chẳng có gì xấu xảy ra với tôi.” Hãy chấp nhận tất cả mọi việc xảy đến trong cuộc sống của quý vị. Một học giả vĩ đại đã có một câu nói rất hay, “Khi đối mặt với khó khăn và thử thách, hãy nhìn nhận cẩn thận để xem có phương án giải quyết hay không. Nếu bạn có giải pháp thì cớ gì phải lo lắng và sợ hãi? Nếu bạn không có giải pháp thì lo lắng có ích gì?” Quý vị cần nhìn nhận theo cách này. Nếu nghĩ được như vậy một lần, hai lần, dần dần quý vị sẽ thấy tâm lý của mình thay đổi rất khác biệt. Tôi sẽ cho quý vị một thí dụ. Nếu có một người nào đó đưa tiền bằng hai tay cho quý vị thì quý vị sẽ nghĩ như thế nào? Tôi nghĩ người Việt Nam không cảm thấy có gì sai cả. Nhưng nếu làm như vậy với người Nhật Bản thì đó là việc rất tồi tệ. Thông thường, họ để tiền hoặc bất cứ món đồ nào lên bàn và đẩy chúng tới người đối diện. Có sự khác biệt lớn trong cách nhìn của người Nhật so với người Trung Hoa, họ đã tự gầy dựng một đường lối tư duy khác biệt như vậy. Đường lối tư duy của chúng ta cũng giống như chương trình máy tính, chúng ta có thể tạo ra chúng. Vì vậy, chúng ta cần gỡ bỏ vài chương trình và cài vào một số chương trình mới. Đức Phật đã tạo ra những chương trình này và chúng hoàn toàn miễn phí [Rinpoche và đại chúng cười].
